بخشنامه معاونت محترم سلامت وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی در خصوص تاکید بر اجرای دستورالعمل بهداشت محیط با توجه به رسیدن فصل گرما
ریاست /سرپرست محترم - دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی .... ( سراسری )
با سلام
ضمن تبريک سال نو ، احتراماً با عنايت به فرارسيدن فصل گرما و با توجه به خشکسالي سال گذشته و گزارش بروز چندين مورد بيماري التور در اوايل شروع سال، احتمال بروز و شيوع بيماريهاي ناشي از مواد غذايي و آب از جمله بيماري التور را بيشتر ميکند لذا همچون سالهاي قبل و با توجه به اهميت موضوع و لزوم اقدامات پيشگيرانه ضمن تشکر از اقدامات صورت گرفته در سالهاي گذشته، خواهشمند است دستور فرمائيد ضمن تأکيد بر اجراي دستورالعمل بهداشت محيط براي پيشگيري از بيماريهاي رودهاي در همه سطوح نسبت به برنامهريزي عملياتي در خصوص ، نظارت مستمر بر آب آشاميدني و دفع فاضلاب و انجام طرح « تشديد کنترل و نظارت بهداشتي بر مراکز تهيه،توزيع و عرضه مواد غذايي و اماکن عمومي » اقدام نموده و مفاد زير در دستور کار واحدهاي بهداشت محيط قرار گيرد:
تشکيل مستمر جلسات ستاد کنترل بيماريهاي رودهاي با حضور فعال واحدهاي درون بخشي و برون بخشي.
آماده بودن تيم ارزيابي سريع اپيدميها متشکل از حداقل يک بازرس بهداشت محيط و پرسنل بيماريها.
طرح موضوع در شوراي سلامت و امنيت غذايي استان و شهرستانهاي تابعه.
برگزاري جلسات هماهنگي با سازمانها و ادارات ذيربط از جمله استانداري، فرمانداري، بخشداري، شهرداري، شرکت آبفاي شهري و روستايي، سازمان بازرگاني، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، مجامع و اتحاديههاي صنفي، نيروي انتظامي، دستگاه قضايي، سازمان حفاظت محيط زيست، آموزش و پرورش، سازمان صنايع و معادن، سازمان صدا و سيما و سازمان تربيت بدني.
هماهنگي با روابط عمومي دانشگاه جهت جلب مشارکت و همکاري سازمان صدا و سيما و روزنامههاي محلي در اجراي برنامههاي آموزشي و اطلاع رساني عمومي براي افزايش سطح آگاهي مردم در خصوص پيشگيري از بيماريهاي منتقله از آب و مواد غذايي.
تهيه، توزيع و پخش پوستر، پمفلت و تراکت آموزشي در خصوص موضوعات مرتبط.
حضور فعال مستمر جهت کنترل و بازرسي بهداشتي در ساعات غير اداري و روزهاي تعطيل حداقل تا ساعت هشت شب.
تشديد کنترل کيفي آب آشاميدني (شهر، روستا، بخشهاي خصوصي و ... ) و انجام کلر سنجي و نمونهبرداري ميکروبي مستمر و اعلام سريع موارد نامطلوب به صورت تلفني و کتبي به متوليان تأمين کننده آب و گزارش آن به سطح مافوق.
تشديد کنترل بهداشتي استخرها و شناگاهها.
تهيه و توزيع کلر مادر بين خانوارهاي روستايي که آب آشاميدني آنها کلرزني نميشود.
پيگيري وضعيت دفع فاضلاب شهري، بيمارستاني، تجاري، صنعتي، همچنين پيگيري وضعيت دفع زبالههاي شهري، روستايي، صنعتي و ...
نظارت و پيگيري جهت شستشوي مرتب فاضلابروهاي سطحي توسط شهرداريها در مناطق شهري و دهداريها در ماطق روستايي
هماهنگي براي گندزدايي جداول و مجاري فاضلابهاي سطحي توسط شهرداري در مناطق شهري و دهياري و بخشداريها در مناطق روستايي.
ارسال گزارش سريع (قبل از 24 ساعت) موارد بروز بيماريهاي رودهاي و پيگيري و بررسي و اقدامات بهداشت محيطي لازم در کنترل موارد بروز به مرکز سلامت محيط و کار اين معاونت از طريق تلفن و نمابر.
هماهنگي در راستاي جلوگيري از آبياري سبزيجات با فاضلاب خام انساني و صنعتي.
تشديد بازرسي و کنترل بهداشتي بر جايگاههاي سوخت رساني از نظر کنترل آب آشاميدني، سرويسهاي بهداشتي و دفع فاضلاب.
تشديد بازرسي و کنترل بهداشتي سرويسهاي بهداشتي داخل شهري و پارکها و اماکن تفريحي و تفرجگاهها و اماکن زيارتي از نظر آب مصرفي، دفع پساب، نظافت مستمر محل و استفاده از سيستم لولهکشي مايع دستشوئي.
هماهنگي با سازمانهاي مرتبط جهت ارتقاي وضعيت سرويسهاي بهداشتي بين راهي و ترجيحاً استفاده از سيستم لولهکشي مايع دستشوئي در اين اماکن.
هماهنگي مستمر با آموزش و پرورش در کنترل شير مدارس و تشديد کنترل بهداشتي بوفههاي مدارس، بويژه آب شرب و سرويسهاي بهداشتي.
تشديد بازرسي و کنترل بهداشتی بر توزیع و عرضه یخ و حذف جایگاههای نامناسب عرضه یخ با همکاری دستگاههای مرتبط بویژه در مبادی ورودی و خروجی شهرها
تشديد بازرسي و کنترل بهداشتي بر ترمينالهاي مسافربري و ايستگاههاي قطار و کترينگهاي هواپيمايي و فرودگاهها و بنادر و همچنين وسايط حمل و نقل عمومي بويژه بوفه قطارها و موارد مشابه در خصوص جلوگيري از عرضه نامناسب مواد غذايي.
نمونهبرداري مرتب از آب آبسردکن هاي موجود در معابر و جلوگيري از عرضه آب بصورت بشکهاي و سنتي در جلوي بعضي از مغازهها و يا معابر شهري و روستايي.
تشديد بازرسي و کنترل بهداشتي کليه مراکز تهيه ، توزيع عرضه مواد غذايي با اولويت مراکز طبخ و عرضه مواد غذايي از قبيل رستورانها، اغذيه فروشيها، پيتزا فروشيها بويژه بستني فروشيها، آبميوه فروشيها و اماکن بين راهي، اماکن پذيرايي و مشابه.
تشديد بازرسي و کنترل بهداشتي اماکن عمومي از نظر سرويسهاي بهداشتي و وضعيت بهداشت محيطي اماکن از قبيل هتل ها، متل ها، اماکن متبرکه، اماکن اقامتي و مسافري، مسافرپذيرها، مدارس ( محل اسکان موقت مسافران)، کمپها و استخرهاي شنا.
هماهنگي با مسئولين مربوطه و اطلاع رساني عمومي از طريق صدا و سيما و نصب تابلوهاي هشدار دهنده در راستاي جلوگيري از شنا در استخرهاي فاقد ضوابط بهداشتي و انهار و شناگاههاي طبيعي غير بهسازي شده.
کنترل دقيق مواد غذايي طبخ و عرضه شده در راستاي حفظ ايمني مواد غذايي در سطح عرضه و رعايت کليه ضوابط بهداشتي مواد غذايي از جمله استفاده از مواد اوليه سالم، نگهداي صحيح مواد غذايي، فرآوري مناسب و عرضه صحيح بهداشتي.
تأکيد در بازرسيها بر رعايت بهداشت فردي و جلوگيري از بکارگيري افراد متفرقه در طبخ و عرضه مواد غذايي.
برخورد جدي و قانوني لازم با عرضه کنندگان مواد غذايي غير بهداشتي، فاسد و تاريخ گذشته و همچنين تأکيد بر نگهداري صحيح مواد غذايي با توجه به درجه حرارت مناسب نگهداري مواد غذايي.
تأکيد بر سالمسازي سبزيجات در مراکز عرضه کننده سالاد و سبزي خام و نمونهبرداري مستمر از موارد فوق و برخورد قانوني لازم با متخلفين .
جلوگيري از عرضه سبزي خام غير سالمسازي شده در کنار سرو غذا در رستورانها و چلوکبابي و مراکز مشابه.
بازرسي و کنترل بهداشتي مستمر از کارخانجات و کارگاههاي مواد غذايي از نظر وضعيت بهداشت محيطي، بهداشت فردي و بهداشت تجهيزات.
بازديد مستمر از کارخانجات توليد يخ و نمونهبرداري مستمر از آب مورد مصرف و کنترل حمل و نقل يخ توليدي.
پيگيري معضل فروشندگان دورهگرد مواد غذايي حساس و آماده مصرف به ويژه فالوده و بستني و انواع شربت و آب زرشک با جلب مشارکت سازمانها و ادارات مرتبط موضوع.
نظارت مستمر از بازار روها و کنترل و بازرسي بهداشتي از مراکز فوق و جلوگيري از عرضه مواد غذايي حساس و آماده مصرف با توجه به شرايط نامطلوب اين مراکز با هماهنگي متوليان امر (شهرداريها).
جلوگيري از عرضه نامناسب مواد غذايي از جمله فرآوردههاي لبني سنتي بويژه پنير سنتي.
تشديد کنترل و بازرسي آبميوه و بستني سنتي فروشي و نمونه برداري مستمر از محصولات توليدي و برخورد قانوني لازم با متخلفين.
در نهايت تأکيد بر جمعآوري کليه مستندات فعاليتهاي انجام شده بصورت کتبي، فيلم، عکس و ... و ارائه گزارش به موقع و مستمر به مسئولين مافوق.
شايان ذکر است اجراي دقيق مفاد فوق مورد انتظار بوده و مسئوليت حسن اجراي صحيح آن با جنابعالي ميباشد. لذا اراده راسخ در پشتيباني و هدايت برنامه نه تنها در فصل گرما بلکه در تمام طول سال از محل منابع و درآمد حاصله از صدور کارت معاينه پزشکي و صلاحيت بهداشتي محل آن دانشگاه/دانشکده نيز مورد انتظار ميباشد.
دکتر امامی رضوی
معاون سلامت وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی
