هتلها را به واقع كلمه ميتوان سيستمي دانست كه همانند بسياري از سيستمهاي پيچيده،اجزاي مختلف و متنوعي را در خود دارند به گونهاي كه اگر هر بخشي از اين زنجيره دچار ضعف يا نقصان شود، ساير اجزا را متاثر خواهد كرد.
هتلها به عنوان يك مجموعه اقتصادي با همه تنوع و پيچيدگي خود، حلقهاي از زنجيره بزرگ و مهم در اقتصاد امروز جهان به نام گردشگري محسوب ميشوند.
در واقع، هتلهااز مهمترين محورهاي زنجيره گردشگري هستند كه هر چه كاملتر و جامع تر باشند اقتصادي تر و زمينه جذب سرمايهگذاري ها و سرمايه ها و گردشگران و درآمدزايي را فراهم ميكنند.
امروزه در بسياري از نقاط جهان، هتلها با گسترش دامنه خدمات و سيطره خود در مناطق مختلف، به صورت زنجيرهاي جاذب گردشگر هستند.
به رغم چنين وضعيتي،اما در ايران كه غنيترين كشورها به لحاظ جاذبههاي گردشگري است، نه تنها هتلها كه بسياري ديگر از حلقههاي گردشگري معيوب و دچار نقصانند و عملا نه تنها جاذب گردشگر نيستند، بلكه برخي اوقات در حكم دافعه هم عمل ميكنند.
در اين ميان آنچه در حوزه هتلداري به عنوان يك صنعت و حلقه مهم گردشگري بسيار اهميت دارد، توجه به زيرساختها بويژه مباحث استانداردسازي است كه در دل خود آموزش ، امنيت و بهداشت را به عنوان پايههاي اساسي گردشگري و هتلداري جاي داده است.
اگر چه تمامي مسايل مطرح در صنعت هتلداري از اهميت ويژهاي برخوردارند، ولي آنچه كه امروزه بايد در داخل ايران در ارتباط با اين صنعت مورد توجه ويژه قرار گيرد بحث آموزش ، بهداشت و استانداردسازي است، موضوعاتي كه طي سالهاي اخير مورد توجه دست اندركاران اين صنعت قرار گرفته است.
بررسي تحولات صنعت هتلداري در ايران در دو سال اخير نشان ميدهد كه بحث تطبيق استانداردهاي هتلي از مباحث مهمي بوده كه مورد توجه قرار گرفته و اين اقدام در درجه اول از خراسان رضوي آغاز شده كه بيشترين ظرفيت تختهاي اقامتي كشور را در خود جاي داده است و به مرور در حال توسعه دامنه خود به همه هتلها و مناطق كشور است.
يك كارشناس و متخصص هتلداري در اين زمينه به خبرنگار ايرنا گفت: مهم ترين مشكلات صنعت هتلداري كشور در بخش نرم افزاري است.
عبدالنبي طلوع افزود:در بحثهاي سخت افزاري صنعت هتلداري ايران نه تنها مشكل ندارد بلكه از برخي از كشورها نيز جلوتر است.
اين كارشناس هتلداري بخش سخت افزاري صنعت هتلداري را شامل مباحثي چون طراحي هتل، مبلمان، دكوراسيون هتل و مسايلي از اين قبيل معرفي كرد و اظهار داشت: بخش نرم افزاري نيز مسايلي مانند نيروي انساني و نحوه تعامل با خدمات گيرنده را شامل ميشود.
اصل ۴۴و صنعت هتلداري
........................
طلوع يكي از مشكلات موجود در صنعت هتلداري را اجراي ناقص اصل ۴۴قانون اساسي و خصوصيسازي در اين بخش دانست و گفت:به نظر ميرسد كه در اين راستا واگذراي مراكز اقامتي دولتي به افراد رانت خوار صورت ميگيرد و از بخش خصوصي واقعي استفاده نميشود.
وي با طرح اين سووال كه چرا نبايد براي واگذاري مراكز اقامتي دولتي آنها را به صورت اجاره به شرط تمليك به بخش خصوصي واگذار كرد؟ افزود: اصل ۴۴در صنعت هتلداري در حد شعار باقي مانده است.
اين كارشناس صنعت هتلداري يادآور شد: مشكل صنعت گردشگري و هتلداري از آنجايي شروع ميشود كه سازمانهاي مرتبط با اين صنعت با يكديگر هماهنگ نيستند.
وي با ارائه مثالي از ناهماهنگي بين سازمانهاي مرتبط با صنعت گردشگري و هتلداري در شهري مانند مشهد توضيح داد: در برخي از كوچههاي شهر مشهد كه بسيار كم عرض است، شهرداري مجوز احداث واحدهايي را ميدهد كه از آن براي اقامت گردشگران استفاده ميشود و به لحاظ امكانات بهداشتي و ارتباطي براي چنين استفادهاي مناسب نيستند.
طلوع با بيان اينكه در صورت آتش گرفتن يكي از اين واحدها با مشكلات جدي مواجه خواهيم شد، افزود: به دليل عدم هماهنگي سازمانهاي مرتبط با صنعت گردشگري و هتلداري، كنترلي بر روي اين واحدهاي مسكوني به ظاهر اقامتي صورت نميگيرد.
وي افزود: از سوي ديگر هزينه اتاقهاي اين واحدهاي مسكوني در فصل پيك گردشگري گرانتر از نرخ هتلها و در فصل غير پيك نيز بسيار پايين تر از نرخ هتلها است.
اين كارشناس صنعت هتلداري گفت: در حوزه هتلداري و گردشگري ضرب المثل هايي نظير "هنر نزد ايرانيان است و بس" و يا اينكه "مهمان نوازي در ذات ايرانيان است" خاصيتي جز اين ندارد كه خودمان را گول بزنيم.
وي افزود:با كدام بهداشت در واحدهاي مسكوني به ظاهر اقامتي ميتوانيم مهمان نواز خوبي محسوب شويم.
بهداشت ، نقطه قوت هتلهاي خراسان رضوي
.......................................
مدير گروه بهداشت حرفهاي استان خراسان رضوي هم گفت: بهترين هتلهاي كشور به لحاظ رعايت مسائل بهداشتي در اين استان قرار دارد.
دكتر مرتضي احتشام فر افزود:هتلهاي خراسان رضوي در بحث پذيرايي از مسافران و زائران وضعيت قابل قبولي دارند، زيرا با توجه به اينكه بيش از ۵۰درصد مراكز اقامتي و هتلهاي كشور در اين استان احداث شده سطح رعايت نكات بهداشتي اين مراكز قابل تقدير است.
او گفت: در حال حاضر مهمترين مشكل هتلداري در خراسان رضوي مسايل بهداشتي در منازل مسكوني شخصي بويژه در اطراف حرم مطهر رضوي است كه اقدام به قبول مسافر ميكنند.
وي با تاكيد بر اينكه توسعه پايدار در هركشوري در گرو سلامت انسانهاي آن كشور است،افزود:بايد در ساخت و ارائه خدمات در هر زمينهاي در درجه اول سلامت انسان مد نظر قرار گيرد و برنامه ريزي بر مبناي تامين سلامت انسان ها باشد.
اين كارشناس بهداشت بيان كرد:در حوزه گردشگري نيز توسعه هتل و واحدهاي اقامتي بايد با محوريت انسان باشد و در آن سلامت انسان مبنا قرار گيرد،در حين اين كه اين سلامت در ابعاد مختلف جسمي، روحي و رواني و اجتماعي قابل تعريف است.
احتشام فر با بيان اينكه نظارت بر روند بهداشتي هتلها به صورت سه ماه يك بار در خراسان رضوي صورت ميگيرد،گفت:سلامت شاغلان در هتل، فضاي بهداشتي مورد نياز، رعايت بهداشت در روند تهيه غذا و استفاده از مواد خوراكي با كيفيت خوب و بهداشتي از مواردي است كه توسط بازرسان مركز بهداشت در هتلها مورد بازبيني و دقت قرار ميگيرد.
وي يكي از مشكلاتي را كه هم اكنون در خراسان رضوي دامنگير مراكز اقامتي بويژه هتلها ست ، تراكم زياد مسافر در زمان پيك دانست و تاكيد كرد:در اين زمانها ممكن است شاهد افت و نارسايي در روند ارائه خدمات باشيم كه البته با نظارت دقيق و توصيه كارشناسان اين موارد نيز بر طرف ميشود.
احتشام فر گفت:بايد متناسب با جايگاه شهر مشهد و خراسان رضوي اقدام به افزايش ظرفيتهاي اقامتي و ايجاد زير ساختهاي لازم در اين حوزه شود.
مدير گروه بهداشت حرفهاي خراسان رضوي افزود:در بحث ارائه آموزشهاي لازم به پرسنل شاغل در هتلها هم دچار نواقصي هستيم.
وي بيان كرد:در عين حال تلاش ما آن است تا با هماهنگي مجامع امور صنفي و اتحاديه مربوطه در خراسان رضوي، راهكاري براي آموزشهاي بهداشتي و بهداشت عمومي به كليه كارگران و كارمندان شاغل در واحدهاي اقامتي ارائه دهيم و در اين زمينهها برنامه ريزي مناسب و همه گير داشته باشيم.
او گفت:بايد بسيار بيش از آنچه انجام شده در بحث آموزش در خراسان رضوي كار شود ، زيرا مهمترين منابع ما در ارائه خدمات به گردشگران منابع انساني هستند كه بايد همزمان با فراهم كردن فضاي فيزيكي مناسب به آموزش اين نيرو هم پرداخته شود تا آماده ارائه خدمات مطلوب شوند.
اين دست اندار كار امر بهداشت در خراسان رضوي با اشاره به اينكه ساماندهي منازل استيجاري جهت اقامت زائران در مشهد يكي از اقدامات مفيد و قابل تقدير است،اظهار داشت:سطح پذيرايي و رعايت بهداشت در هتلها به هيچ وجه قابل مقايسه با مهمانپذيرها نيست.
او افزود:رعايت استاندارد به معناي رعايت حداقلها است و مشهد و خراسان رضوي در رابطه با بحث استانداردسازي هتلها از بسياري از شهرهاي ديگر كشور جلوتر هستند.
استانداردسازي ، ضرورتي انكار ناپذير
.....................................
يك كارشناس صنعت هتلداري با اشاره به بحث استانداردسازي هتلهاي كشور گفت:هم اكنون اين استانداردسازي آغاز شده است.
عبدالنبي طلوع افزود: پايه ضوابط استانداردسازي قبلي هتلها كه مربوط به سال ۴۶بود، معماري بود و اين ضوابط حتي پس از آن كه در سال ۶۹مورد بازنگري قرار گرفت باز هم بر همان مبنا باقي ماند.
وي با اظهار اين كه تدوين ضوابط و استانداردسازي جديد هتلهاي كشور كه از دو سال پيش آغاز شد بر اساس ضوابط ۱۴كشوري است كه از نظر فرهنگي به ايران نزديكترند،بيان كرد: شرايط اقليمي و فرهنگي كشور در تعيين ضوابط و استانداردسازي هتلهاي كشور موثر است.
او از آغاز استانداردسازي هتلهاي كشور در مشهد به عنوان شهر پيشگام خبر داد و افزود:در حال حاضر بسياري از هتلهاي مشهد به لحاظ رعايت استانداردهاي تدوين شده از تمام هتلهاي كشور و حتي هتلهاي درجه يك تهران بسيار بالاتر هستند.
اين كارشناس صنعت هتلداري با تاكيد بر اينكه با توجه به شرايط اقليمي و فرهنگي ايران نبايد انتظار داشته باشيم كه هتلهاي كشور استانداردهاي هتلهاي بينالمللي جهان را داشته باشند، گفت: ميتوان در بحثهاي بهداشتي استانداردهاي بينالمللي را در هتلهاي كشور اجرايي كرد.
آموزش نيروي انساني، افزايش كيفيت خدمات
..........................................
طلوع همچنين بر ضرورت آموزش نيروي انساني در صنعت هتلداري تاكيد كرد و گفت: هم اكنون در مشهد دانشگاه علمي - كاربردي پرديسان و ديگر مراكز آموزشي اقدام به آموزش در زمينه هتلداري ميكنند.
وي افزود:بحثهاي آموزش در صنعت هتلداري بايد از نيروهاي مبتدي آغاز شود، چرا كه اگر براي جوانان در صنعت گردشگري اشتغال ايجاد كنيم مشكل بيكاري آنها حل خواهد شد.
او گفت:دولت بودجههاي مناسبي را براي بحثهاي آموزشي در صنعت هتلداري براي سازمانهاي مختلف اختصاص داده است، اما بايد از سازمانهاي مرتبط با اين موضوع سووال شود كه چرا اين بودجهها به جاي بحثهاي آموزشي صرف هزينه هاي تشريفات ميشود.
اين كارشناس ارائه آموزشهاي ناقص در صنعت هتلداري را از مشكلات بحث آموزشي در اين صنعت ذكر كرد.
آموزش در صنعت هتلداري،از غفلت تا مظلوميت
.............................................
يك مدرس و متخصص هتلداري هم گفت: آموزشهاي مربوط به حوزه هتلداري كه تا چند سال قبل مورد غفلت واقع شده بود ، امروز گرفتار نوعي مظلوميت شده است.
عليرضا آخوند زاده افزود:تا كمتر از ۱۰سال قبل بحث آموزش در صنعت هتلداري مغفول بود و ما دچار مشكلات زيادي در اين زمينه بوديم.
او توضيح داد: ۱۰سال قبل فقط دريافت مجوز آموزش براي ايجاد يك هنرستان آموزشي صنعت هتلداري دو سال زمان ميبرد،اما امروز افراد و مجموعههاي مختلف مرتبط و غير مرتبط مدعي شده و آموزش هتلداري ارائه ميدهند.
اين كارشناس هتلداري تاكيد كرد:امروز همه نوع آموزش هتلداري در كشور قابل مشاهده است، از آموزشهاي مكاتبهاي ،حضوري، اينترنتي و مانند آن گرفته تا حضور بخشهاي مختلف مانند جامعه صنوف و اتحاديهها،فني و حرفهاي ، شركتها و آموزشگاههاي خصوصي و مانند آن.
وي افزود:ولي به نظر ميرسد آنچه در اين ميان كمتر براي آنها اهميت دارد نتايجي است كه از اين نوع آموزشها به دست ميآيد.
آخوند زاده گفت:به رغم اين همه مدعي در امر آموزش هتلداري،ما در هتلهاي كشور شاهد متخصصان تربيت شده اين موسسات نيستيم.
وي افزود:علت آن است كه آموزشهاي آنها مبنا و پايه مشخص ندارد و اين آموزشها طبق ضوابط و معيارهاي خاص ارائه نميشود.
اين مدرس هتلداري گفت:يكي از علل ناكامي مراكز ارائهدهنده آموزش هتلداري در كشور اين است كه آنها در گزينش افراد دقت لازم را ندارد و در واقع افرادي كه وارد اين مراكز ميشوند گزينش نميشوند تا بر حسب علاقه و داشتن ويژگيهاي لازم اين آموزشها را دريافت كنند.
او افزود:بايد گزينش افرادي كه وارد اين مراكز ميشوند به تناسب نوع رشته مورد علاقه توسط سازمانهاي متولي مورد توجه قرار گيرد و گرنه عملا اين آموزشها براي افراد نامناسب و ناكارآمد خواهد بود.
آخوند زاده اظهار داشت :امروز همه مسائل و مشكلات و دردهاي صنعت هتلداري را ميدانيم اما هنوز نتوانستهايم بر سر يك ميز دور هم گرد آمده و به يك برنامه ريزي واحد و مسنجم دست يابيم.
وي با بيان اينكه هم اكنون ۱۹دستگاه مختلف در رابطه با صنعت گردشگري فعال هستند،افزود:به نظر ميرسد زمان آن رسيده است كه همه دستگاهها داراي برنامهريزي مشترك شده و به سوي هدفهاي مشترك گام بردارند.
او گفت:نخستين اجلاس مديران هتلداري زمينهاي براي گردهم آمدن نمايندگان مجلس و مسوولان اين صنعت در دولت و دست اندركاران و مديران بخش خصوصي است تا بتوانند به يك تعامل مشترك دست يابند
